Vier vragen, vier antwoorden. Dit keer aan George Tobal (32), artistiek leider van George & Eran Producties. Tobal speelt samen met Eran Ben-Michaël in de komische theatervoorstelling George & Eran worden racisten, die onlangs te zien was tijdens theaterfestival Oerol. Daarnaast is hij het toneelstuk Kinderen van Aleppo aan het schrijven.

Waar gaat George & Eran worden racisten over?

‘Tegenwoordig gaan veel theatervoorstellingen over racisme. Eran en ik waren vorig jaar op Oerol en daar hebben we meerdere voorstellingen over dit onderwerp gezien. Het raakte ons. Meestal gaat het over hoe de allochtone Nederlander gediscrimineerd wordt en niet meedraait in de maatschappij.

'Met regisseur Koos Terpstra – een witte Nederlander – hadden we het over het onderbelichte mechanisme hierin. Wanneer je je bijvoorbeeld als zwarte of witte liberale Nederlander uitspreekt over zwarte piet, ben je al snel een landverrader. En wanneer je je niet uitspreekt ben je al gauw een racist. Je bent aan beide kanten schuldig.’

​De absurditeit van de racisme-discussie inspireert ons. Wat kan je wel en niet zeggen?

‘Racisme is een groot probleem in Nederland. De absurditeit van de racisme-discussie inspireert ons. We vroegen ons af hoe we daar een komische voorstelling van konden maken. Uiteindelijk is het een stuk geworden dat laat zien hoe onmogelijk het is om het goed te doen. Het maakt niet uit wat je zegt, je bent bij voorbaat al schuldig.'

'Wat mag je wel zeggen en wat niet? Mag je blank zeggen of moet je wit zeggen? En wat gebeurt er als je iemand een racist noemt die het helemaal niet zo heeft bedoeld? Actrice Myrthe Huber speelt mee en we negeren haar aanwezigheid tijdens de voorstelling. Wat gebeurt er dan? Dat soort mechanismen proberen we bloot te leggen op een komische en muzikale manier.’

Waarom maken jullie vooral komische voorstellingen?

‘Dat heeft met onze karakters te maken. Eran en ik behandelen alle zware thema’s in ons leven met een lach. Als je geen zelfspot hebt, dan kan je niet functioneren. Dan wordt het leven zwaar en beladen. Wij zijn altijd op zoek naar die komische toon.'

'Ik woonde elf jaar lang in asielzoekerscentra. Je belandt dan in de meest verschrikkelijke situaties, maar het enige dat je kan doen is daar grappen over maken. Eran is Joods en ook die gemeenschap zit vol zelfspot. Het zit een beetje in ons dna. Humor is een belangrijk onderdeel van ons leven en dat zie je terug in ons werk. Racisme is een pittig thema, maar wij vinden het leuk om te kijken waar de humor dan precies in zit.’


Kinderen van Aleppo 
George Tobal werkt momenteel aan de theatervoorstelling Kinderen van Aleppo, over Syrische studenten die in 2011 de straat op gingen om actie te voeren voor democratie en vrijheid in Syrië. Meer informatie over George & Eran worden racisten is hier te vinden. 

‘Op het azc gaf theater mij een doel in het leven. Het was iets dat ik kon, dat ik kon bewerkstellingen. Ik kan een verhaal vertellen dat mensen raakt en aan het denken zet. Als theatermaker zit je naast de maatschappij en observeer je. Je neemt op wat er gebeurt en schrijft daarover.'

'Met onze producties reflecteren we altijd op de wereld waarin we nu leven. We proberen grip te krijgen op kwesties die we in eerste instantie niet begrijpen. We willen met onze verhalen mensen raken.’

Heb je zelf met racisme te maken?

‘Toen ik jong was, was ik me bewust van alles. Dan zat ik in de tram en zag ik een vrouw haar tas vastpakken op het moment dat ik langsliep. Ik koppelde dat direct aan racisme. Nu ik ouder ben weet ik: het verhaal is niet eenduidig. Je kunt het namelijk op twee manieren bekijken. Of ze haalt die tas weg omdat ze bang is dat ik hem steel, of ze haalt die tas weg zodat ik kan zitten.'

​Het is nooit eenduidig. Je kunt alles op twee manieren bekijken

'Waar steek je je energie in? In de klootzakken of de mensen die het beste met je voor hebben? Ik negeer de hufters en de goede mensen omarm ik. Dat maakt je leven makkelijker.’

‘Die omkeer kwam toen ik in aanraking kwam met een witte familie uit Wageningen; Pieter en Anneke Roza. Mijn ouders kwamen hen vaak tegen in de kerk en ze raakten bevriend. Zij ontfermden zich al snel over mij omdat ze zagen dat ik talent had en hulp nodig had. Zij ondersteunden mij en zorgden ervoor dat ik in Amsterdam kon studeren.'

'Mijn ouders waren niet in de gelegenheid om mij op die manier te steunen. Pieter en Anneke hebben behoorlijk wat geld geïnvesteerd om mijn droom te kunnen realiseren. Toen wist ik: het is niet eenduidig. Zonder hen was ik niet waar ik nu ben.’

Kan je iets vertellen over Kinderen van Aleppo?

‘Ik heb veel vrienden die daar studeerden en de revolutie gestart zijn. Iedereen denkt met weemoed terug aan die tijd, met een soort van lichte spijt. Toen ik ze vroeg of ze nog een keer de straat op zouden gaan voor de democratie zeiden ze ‘nee’. Dat vond ik zo’n bijzonder, tegenstrijdig gegeven. Hoe heeft iets dat zo vreedzaam begon zo ver kunnen komen?'

'Het ging over vrijheid en democratie, nu is er een burgeroorlog. Samen met het UAF (Stichting voor Vluchteling-Studenten) maken we er een universiteitstour van, om zo jongeren het verhaal van hun leeftijdsgenoten te vertellen.’

Anderen bekeken ook

Jouw bijdrage

1 + 0 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.