Meestal gaat integratie over de vraag hoe migranten en hun nakomelingen zich aanpassen aan een nieuwe omgeving. Maar integratie vraagt ook iets van de ontvangende groep. Hoogleraar Maurice Crul start later dit jaar een onderzoek naar de integratie van witte Nederlanders, die meer en meer een ‘gewone minderheid’ worden. Niet alleen in de grote steden, ook in provinciestadjes. Reden genoeg voor journalist Dennis l’Ami om vooruitlopend op de uitkomsten een bescheiden veldonderzoek te doen.

Montfoort heeft een reputatie op het gebied van de omgang met vluchtelingen. Bij de aanval op een vluchtelingenopvang in het nabij gelegen Woerden, in oktober 2015, zijn bewoners uit het stadje betrokken. Sinds die tijd ontstaan initiatieven om oude en nieuwe bewoners bij elkaar te betrekken. Anderhalf jaar nadat Montfoort even nationaal nieuws is, geven inwoners taallessen, wordt er samen gekookt of huiswerk gemaakt. Toch is de verdeeldheid niet verdwenen. Het is de ideale plek om een antwoord te vinden op de vraag hoe je integreert, als witte Nederlander met buren die uit verre buitenlanden komen.

'Wij spelen wel een rol bij de mate waarin een vluchteling zich hier kan aanpassen'

‘Niet’, zegt inwoner Jeroen van der Water (32). ‘Maar wij spelen wel een rol bij de mate waarin een vluchteling zich hier aan kan passen.’ Als wij niets doen, weet de ander ook niet wat verwacht wordt in deze samenleving, vindt hij. Daar kan Corrie Lammerse (64) zich wel in vinden. ‘Mijn zoon woont hier verderop. Zijn kinderen spelen met Syrische kinderen uit de straat. Laat dat maar lekker gebeuren; zo leg je contact en leer je elkaar kennen.’ Met cultuurverschillen gaat ze praktisch om. Ze wijst op haar dolenthousiaste Australische terriër die ze aan het uitlaten is. Omdat de kinderen van voormalige vluchtelingen bang zijn voor honden, leert ze hen hoe om te gaan met die van haar. Voor andere zaken voelt ze zich minder verantwoordelijk. ‘Wat de ouders vaak doen, is het vuil op straat zetten terwijl het in de kliko moet. Dan ga ik er niet op af om er wat van te zeggen. Dat moet de gemeente maar doen, dat vind ik niet mijn taak.’

vluchtelingen montfoort speelmiddag
Gezamenlijke activiteiten oude en nieuwe inwoners van Montfoort - Foto: Marnix Schmidt

Bang voor een praatje

Verderop werken bouwvakkers aan de Johannes de Doperkerk. ‘Doe maar geen namen, dat vindt de baas niet zo leuk, denk ik.’ Na een inzamelingsactie is het benodigde geld bijeen gekomen om een flinke restauratie uit te kunnen voeren aan het prachtige gebedshuis uit 1863. ‘Nederlanders zijn angstig,’ vindt één van de mannen. ‘Bang om een praatje te maken met een vreemde. Terwijl ik denk: zo leer je iemand kennen. Ja, toch?’ Zijn collega knikt en zegt resoluut: ‘En dus moet je, als je in een nieuw land komt, de taal leren! Zonder taal kom je nergens. Hoe ga je werken als je geen woord Nederlands spreekt?’ Je past je aan als je ergens nieuw komt, vinden de twee. ‘Waarom zou ik me aan moeten passen? Zij zijn toch nieuw?’

Aan vooroordelen hebben ze een broertje dood, zeggen ze allebei. ‘Rotte appelen heb je overal. Vind jij alle autochtonen even fijn? Oh!’

Meerderheid minderheid steden

'Als je Syrische buren krijgt en je daar niet mee praat, wordt jouw wereld en jouw woongenot kleiner'

De naam Montfoort komt waarschijnlijk van Mons Fortis, wat zoveel betekent als ‘sterke burcht’. Als dat slaat op de vaste overtuiging niet te hoeven integreren met nieuwe bewoners klopt die naam behoorlijk. Maurice Crul, hoogleraar Diversiteit en Onderwijs aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, draait vanaf september 2017 de boel om. Al decennia lang wordt er onderzoek verricht naar migranten en hun rol in een voor hen nieuwe omgeving, Crul gaat onderzoeken wat er met de ‘oorspronkelijke’ inwoners van een wijk of stad gebeurt als ze zelf een minderheid zijn geworden. De hoogleraar gaat zich met het BAM-project [Becoming A Minority, red] vooral richten op steden en buurten waarin er geen meerderheidsgroep meer is. In Amerika worden dat soort steden ‘majority minority cities’ genoemd, meerderheid minderheden steden. Hoe verloopt het proces van integratie voor mensen van Nederlandse afkomst als zij ook zelf een numerieke minderheid vormen?

Crul: ‘Het gaat hierbij om het opsluiten in de eigen groep in een diverse omgeving en de gevolgen daarvan. Als je Syrische buren krijgt en je daar niet mee praat, wordt jouw wereld en jouw woongenot kleiner. Het gaat er dan niet om dat je je aan iemand aanpast. Waarom zou je je bijvoorbeeld moeten aanpassen aan iemand wiens mening je niet respecteert? Pas als je individueel in contact met iemand komt, kun je pas uitvinden of je iets met iemand deelt of niet. Soms blijkt dit het geval, maar soms ook niet. In een groep zijn er verschillende meningen.’ Hoe dan ook sluit je door de keuze om geen contact met je buren te hebben wellicht iemand uit waarmee je misschien prima door een deur kan, vindt hij.

Activiteiten montfoort vluchtelingen
Oude en nieuwe inwoners Montfoort komen samen om te eten - Foto: Marnix Schmidt

Verschillen per stad

Uiteraard lopen grote en middelgrote steden voor op een stadje als Montfoort. Crul: ‘Maar ook Montfoort krijgt met deze ontwikkelingen te maken, vroeg of laat. Interessant zijn daarbij de verschillen per locatie. Zo kent de PVV een grote aanhang in Rotterdam, terwijl dat in Amsterdam niet zo is. Daar is dus kennelijk een andere reactie op diversiteit. Ik ben benieuwd waarom die in de ene context anders wordt ervaren dan in de andere.’

Nog een laatste maal terug naar Montfoort dan. Aanpassen of integreren zie ik niet zitten, besluit inwoner Theo van Kortenhof (67), die ik tegen kom terwijl hij zijn dagelijkse rondje fietst. ‘Elkaar de ruimte geven, dat is typisch Nederlands. Als ik Syrische buren zou krijgen? Ik zou ze de hand schudden en zeggen ‘welkom!’

Anderen bekeken ook

  • Deze publicatie focust voornamelijk op burgers die boos zijn over de grote toestroom van vluchtelingen en de toename van de etnisch-culturele...

    Bekijk

15 bijdragen van onze lezers

Deel ook jouw kennis, ervaring of mening
LS, Waar komt toch het "wit" vandaan?
Waarom schrijf je niet: 'Een Syrisch gezin komt naast je wonen, hoe passen zij zich aan? ipv 'Een Syrisch gezin komt naast je wonen hoe pas jij je aan?' Indien het Syrische gezin snel weet hoe deze samenleving functioneert maakt het veel meer kans zich te integreren. Bedenk ook dat je je niet aan iedere cultuur kan aanpassen. Waar staat dat ergens geschreven? Vandaag komt een Syrisch gezin, morgen een Kongolees en overmorgen Russisch gezin. Hoe gaan die zich onderling verhouden? Hoe ga je met al die verschillen om? Is het wel mogelijk om me zoveel verschillen samen te leven? Wat me ook opvalt is de fundamentele eenzijdigheid waarmee de integratieproblematiek wordt voorgesteld. U verwacht vooral eenzijdige aanpassing haast onderwerping. M.i. draagt dit bij tot polarisering en extremisme.
Wij hebben een syrisch gezin naast ons gekregen en ik kan u vertellen het is de hel, 1,5 jaar overlast, ieder instantie geweest meneer trekt zich niets van aan en gaat maar door, Kabaal, lawaai, geschreeuw, ruzies, gefeest, je wordt bespuugd als je hem dit niet laat doen, je wordt bedreigd, kinderen geen slaaptijden, een buurvrouw al verhuisd de volgende is bezig om een ander huis te zoeken, hele buurt verstoort na 28 jaar hier met rust gewoond te hebben. en nu alles voor hem, in de tuin kun je ook niet zitten je hoort maar de hele dag zijn geluiden
Naast mijn zoon precies zo. gezin, vijf kinderen. Momenteel verblijven zelfs al een poosje meer dan 10 kinderen. geen slaaptijden, tot diep in de nacht zetten die de boel op stelten en hun gang gaan. Binnen dan wel buiten, waar ze om de beurt op de trampoline staan te springen en de hele dag bonk bonk bonk, de poten die op de stoep bonken. en bij elke sprong over je schutting gluren. Om het over het constante gekrijs, geschreeuw en gejank van al die kinderen nog maar niet te hebben. Nu suggereert men dat het aan mijn zoon ligt "Hij hoort alles" zeggen ze dan. Dat hij ietsje beter hoort dan veel anderen klopt. Maar je moet wel doof zijn om hier geen overlast van te ervaren. Inmiddels al maanden en maanden aan het lijntje gehouden door instanties die denken dat die mensen wel veranderen met 'praten'. Noe die tijd zijn we lang en breed voorbij wat mij betreft.. politiewaarschuwingen negeren ze ook volledig, echt helemaal niks verandert er. Het psychische welbevinden van mijn zoon is intussen zorgwekkend en ook zijn lichamelijke gezondheid lijdt er zeer zwaar onder. En als het zometeen escaleert, want vandaag of morgen is breekpunt bereikt, kun je er donder op zeggen dat degenen die slachtoffer was als dader zal aangemerkt worden. Blijkbaar is dat het beleid van betrokken instanties. Want verder doen ze namelijk niks om tot een oplossing te komen
bij mij zijn de syriche buren al 4x gewaarschuwd incl politie,maar ze trekken zich er niets van aan ,even ja,daarna gaat men weer gewoon door ,omdat er verder niets aan gedaan word! het blijft bij waarschuwingen! daarbij komt ook nog dat deze mensen ondanks alles zich niets laten zeggen en opleggen,dat heeft ook met het moslim geloof te maken en blijven zich verzetten,uiteindlijk verlies je het dan ook nog van deze mensen en dat weten ze juist zo goed ,en komt het tot een confrontatie/escalatie dan ben jij de boosdoender want wij moeten begrip hebben en torerant zijn ,maar het kan maar zozijn dat jij dan uiteindelijk je huis moet verlaten,vanwege geklaag en onbegrip!
Ik herken mijzelf volledig in dit verhaal. Ik woonde met mijn gezin (vrouw en 2 kinderen) in een huurwoning in relatieve rust tot dat er nieuwe buren kwamen nadat de vorige bewoner overleed. In de eerste instantie viel het allemaal nog mee, er was een jonge man gekomen en hij leek alleen. Maar al snel na verloop van een paar weken kwam zijn gezin over, die waren al in Nederland en hadden als statushouder recht op een huurwoning. Vanaf dat moment was het fout hun 5 kinderen mochten alles en braken de tent af tot in de late uurtjes. Geen normale bedtijden zoals wij gewend zijn voor onze kinderen maar feesten en feesten. Alleen in de middag een uur slapen en daarna weer los. Ook werden de anderen landgenoten uit de buurt met grote regelmaat uitgenodigd en leefde men er luidruchtig op los ook in de tuin. Dus zowel binnen als buiten kregen wij geen enkele rust meer. Deze huizen zijn al wat ouder dus geen spouwmuur. Mijn relatie leed er onder en mijn prestaties op het werk liepen terug. Uiteraard overleg gepleegd met deze mensen maar helaas zonder resultaat. Zij begrepen het niet goed en knikte steeds zeer beleefd want daar ontbrak het bij hen niet aan. Gelukkig kon ik ergens in de buurt iets kopen en loopt het voor ons goed af. Maar mensen die alleen maar roepen dat is discriminatie praten zelden uit ervaring. Met vriendelijke groet, Eduard.
Ik herken mijzelf volledig in dit verhaal. Ik woonde met mijn gezin (vrouw en 2 kinderen) in een huurwoning in relatieve rust tot dat er nieuwe buren kwamen nadat de vorige bewoner overleed. In de eerste instantie viel het allemaal nog mee, er was een jonge man gekomen en hij leek alleen. Maar al snel na verloop van een paar weken kwam zijn gezin over, die waren al in Nederland en hadden als statushouder recht op een huurwoning. Vanaf dat moment was het fout hun 5 kinderen mochten alles en braken de tent af tot in de late uurtjes. Geen normale bedtijden zoals wij gewend zijn voor onze kinderen maar feesten en feesten. Alleen in de middag een uur slapen en daarna weer los. Ook werden de anderen landgenoten uit de buurt met grote regelmaat uitgenodigd en leefde men er luidruchtig op los ook in de tuin. Dus zowel binnen als buiten kregen wij geen enkele rust meer. Deze huizen zijn al wat ouder dus geen spouwmuur. Mijn relatie leed er onder en mijn prestaties op het werk liepen terug. Uiteraard overleg gepleegd met deze mensen maar helaas zonder resultaat. Zij begrepen het niet goed en knikte steeds zeer beleefd want daar ontbrak het bij hen niet aan. Gelukkig kon ik ergens in de buurt iets kopen en loopt het voor ons goed af. Maar mensen die alleen maar roepen dat is discriminatie praten zelden uit ervaring. Met vriendelijke groet, Eduard.
Ik herken mijzelf volledig in dit verhaal. Ik woonde met mijn gezin (vrouw en 2 kinderen) in een huurwoning in relatieve rust tot dat er nieuwe buren kwamen nadat de vorige bewoner overleed. In de eerste instantie viel het allemaal nog mee, er was een jonge man gekomen en hij leek alleen. Maar al snel na verloop van een paar weken kwam zijn gezin over, die waren al in Nederland en hadden als statushouder recht op een huurwoning. Vanaf dat moment was het fout hun 5 kinderen mochten alles en braken de tent af tot in de late uurtjes. Geen normale bedtijden zoals wij gewend zijn voor onze kinderen maar feesten en feesten. Alleen in de middag een uur slapen en daarna weer los. Ook werden de anderen landgenoten uit de buurt met grote regelmaat uitgenodigd en leefde men er luidruchtig op los ook in de tuin. Dus zowel binnen als buiten kregen wij geen enkele rust meer. Deze huizen zijn al wat ouder dus geen spouwmuur. Mijn relatie leed er onder en mijn prestaties op het werk liepen terug. Uiteraard overleg gepleegd met deze mensen maar helaas zonder resultaat. Zij begrepen het niet goed en knikte steeds zeer beleefd want daar ontbrak het bij hen niet aan. Gelukkig kon ik ergens in de buurt iets kopen en loopt het voor ons goed af. Maar mensen die alleen maar roepen dat is discriminatie praten zelden uit ervaring. Met vriendelijke groet, Eduard.
Hier idem dito, exact dezelfde klachten. Die lui WILLEN zich niet aanpassen!
We hebben sinds twee jaar ook Syrisch gezien naast ons wonen. Ik kan stellen dat van alle integratie niets terecht komt. In het begin hebben we open gestaan en gingen ook vaak met uitleg bij hun koffie drinken. Hebben hen met veel dingen materieel en op andere fronten geholpen. Tot op zekere dag dat je de conclusie trekt dat wij ons aan hun aanpassen ipv anders om. De ouderen onder hun hebben weinig animo om onze taal te beheersen. Dan het inderdaad het lawaai, geschreeuw en verdere overlast dat ons woongenot verziekt. We slapen inmiddels met oordopjes in, voor half twee hoef je sowieso al niet naar bed te gaan. Lekker in de tuin zitten is uit den boze. Deze mensen hebben lak aan onze normen en gaan precies hun eigen gang. Erger nog, je merkt soms dat ze ons eigenlijk verachten. Je kunt nergens terecht, wat dan ben je niet "multiculureel "'. In onze buurt wordt het aantal vluchtelingen steeds groter, zo dat wij ons stil aan vreemden voelen in ons eigen land. Je hoeft een land niet in te nemen met wapens. Als je er maar met behoorlijke aantallen naar toe gaat en produceert genoeg nazaten, waar ze dan ook veel energie in steken, dan neem je een plek in d.m.v. de baarmoeder. Als je dan ook nog vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst en onderwijs gegarandeerd krijgt zit je als buitenlander gebeiteld.
Sinds anderhalf jaar woont er een Syrisch gezin met 2 kleine kinderen boven mij. In het begin ging het goed, maar naar een tijdje kregen we (ik en meerdere buren) te maken met een behoorlijke mate van overlast. Tot laat op de avond (en soms diep in de nacht) rondrennende en stampende kids, gebonk op de muren, schreeuwen, een jengelende 3 jarige peuter op het balkon, stuk of 10 van die kerels die in het portiek rondhangen (geen fijn gevoel om als vrouw s avonds om 23.00 thuis te komen na het werk) enz. Geluiden denderen door het hele pand en dat is niet prettig, zeker niet als je op tijd wilt slapen omdat de wekker weer vroeg gaat. Een paar keer naar boven moeten lopen om 2 uur s nachts , omdat het echt te gek werd. Steeds vriendelijk verzocht of het stil kon zijn. 1 keer riep de vrouw des huizes (waarvan ik niet wist dat ze kon praten, omdat ze überhaupt nooit terug groet en altijd wegkijkt bij het passeren) vanuit de slaapkamer “kut Nederlander” , waarop de man (die altijd netjes groet overigens) wel excuses maakte. Nadat verschillende buren een gesprek een gesprek hebben gehad met de woningbouw, is het na maanden eindelijk rustig daar boven. Een enkele keer wordt het nog wel eens vergeten dat het om 22.00 stil moet zijn, maar Oke.
wat mij ook erg opvalt is dat vrouwen ,en jonge kinderen nooit buiten komen,,ik noem dit vrijheidsberoving,meneer gaat zelf wel weg om te werken ,en sluit de deur op slot! vrouw en kinderen zitten opgesloten in hun huis,er moet maar eens wat gebeuren...doe daar eens wat aan, ik weet niet waar ik moet zijn !
kijk eerst ff naar jezelf pls voordat je anderen gaat afkraken. Net of jij zelf altijd voor nul overlast zorgt en zo. zij hebben ook wat meegemaakt in het verleden. en de politie kan ook niet alles tegelijk. punt uit.
Sinds vier jaar heb ik een Syrische buurman (inmiddels een soort AZC), sinds drie jaar nog één aan de andere kant (inmiddels een heel gezin door gezinshereniging). In het begin was er niks aan de hand. Ik heb ze nog weleens geholpen met papierwerk en heb ze altijd vriendelijk gedag gezegd. Inmiddels word ik al zeker twee jaar geterroriseerd door het lawaai dat ze produceren. Zelfde verhaal als wat anderen hier ook beschrijven. Altijd maar schreeuwen, gebonk, getimmer. De hele dag en ook gerust tot diep in de nacht. Als er gasten zijn wordt de tent helemaal afgebroken. Vriendelijke verzoeken om respect op te brengen voor het welzijn van de buren hebben geen enkele zin. Ik ben al tig keer langst geweest op beide adressen. Men heeft er gewoon schijt aan. Als ik me in hun situatie verplaats, zou ik m'n ogen uit m'n kop schamen. Is dit de dank voor veiligheid, onderkomen (met voorrang) en inkomen die dit land biedt? Moeilijk te bevatten hoe grof dit is. Het minste wat je kunt doen is je buren niet tot last zijn, maar dat is te veel gevraagd. Wat een offer joh! Dit soort types verpest het voor de mensen die onze hulp wel verdienen. Ze hollen het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen uit. Na een aantal incidenten zouden deze mensen hun status moeten verliezen. Wie zich per se wenst te blijven gedragen als hufter moet dat maar doen in Syrië of in een AZC. Deze mentaliteit is hier niet welkom. De vrijblijvende manier waarmee de politiek hier mee omgaat is koren op de molen van extreem rechts. En ook zeker de mensen die meteen "racisme" roepen bij kritiek op mensen die niet wit zijn. Alsof je wit moet zijn om overlast te hebben van je buren. Ik spreek mensen aan op hun gedrag. Het interesseert me niet of je zwart of wit of pimpelpaars met gouden stippen bent. Ik ben inmiddels op zoek naar andere woonruimte. Vluchteling voor de vluchtelingen in eigen land. Omdat mijn gezondheid naar de knoppen gaat door deze situatie. Dit is te triest voor woorden. Asielzoekers, ja, aso's nee.

Jouw bijdrage

6 + 0 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.