Het idee van een vaststaande nationale cultuur waar iedereen, van welke afkomst dan ook, trouw aan moet zijn, moeten we loslaten. Ook in de opvoeding. We moeten onze kinderen leren omgaan met een diverse samenleving. Dat stelt Trees Pels in haar lezing als scheidend hoogleraar Opvoeden in de multi-etnische stad.

Van juni 2009 tot juni 2017 was Pels bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De rode draad in haar leeropdracht vormde de waardenopvoeding van kinderen in de migratiecontext, de ondersteuning daarbij van opvoeders (zowel ouders, professionals als vrijwilligers) en de benodigde verbindingen tussen gezinnen, informele en professionele voorzieningen. Op 2 juni 2017 nam zij afscheid middels een symposium.

Bekijk hieronder de integrale lezing in twintig minuten (tekst loopt door onder de video):

Meervoudige loyaliteit

In haar afscheidslezing Het gesprek is een brug: opvoeding tot verbinding keek Trees Pels niet alleen terug, maar ook vooruit: wat zijn belangrijke aandachtspunten voor de toekomst bij het doen van onderzoek naar opvoeden in een multi-etnische samenleving? Zoals Pels het probleem schetst: ‘Er bestaat een hardnekkig beeld dat je niet tegelijk loyaal kunt zijn aan je wortels, waar je vandaan komt, en aan het land van aankomst, het land waar je kinderen hun toekomst hebben.’ Dat beeld wordt volgens Pels nog eens versterkt door het idee van cultuur als onbeweeglijk en onveranderlijk.

Er bestaat een hardnekkig beeld dat je niet tegelijk loyaal kunt zijn aan je wortels en aan het land van aankomst, het land waar je kinderen hun toekomst hebben

Onderzoek toont aan dat een meervoudige loyaliteit het meest gunstig is voor de ontwikkeling van kinderen. ‘Dus hoe kunnen we dat ondersteunen?’, vraagt Pels zich af. ‘Niet door een eenzijdig accent op culturele aanpassing of een pedagogiek die zich alleen richt op eenheid, gedeelde waarden en identiteit.’

Blik op de toekomst

Hoe helpen we kinderen dan wel zich in de huidige, diverse maatschappij staande te houden? Hoe ondersteunen we ouders die hun kinderen waarden willen meegeven in een context van gespannen groepsverhoudingen en waardenconflicten? Een uitdaging voor alle ouders, zowel met een migratieachtergrond, als van autochtone huize. En een uitdaging voor de professionals die ouders daarbij ondersteunen. Pels laat zien dat ‘het gesprek over scheidslijnen heen’ een cruciaal middel is voor waardenopvoeding en werken aan verbinding in deze context, voor een pedagogiek van pluriformiteit. Tijdens haar lezing lichtte Pels aan de hand van concrete voorbeelden toe hoe ze deze toekomst voor zich ziet, evenals onderzoek dat deze ontwikkeling kan steunen.

Jouw bijdrage

5 + 5 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.