Ik had vorige week het genoegen kennis te maken met de Mechelse burgemeester Bart Somers. We spraken beiden op de zogenoemde Trefdag van de VVSG, de Vlaamse VNG. Somers hield een bevlogen verhaal over hoe hij de sfeer in zijn stad in ruim tien jaar had weten om te toveren van gesegregeerde achterstandsdoem in inclusieve toekomstgerichtheid. Toen ik hem hoorde spreken wist ik opeens wat ik miste in het recente regeerakkoord.

Het valt op dat het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst vooral aandacht geeft aan migratie en taalverwerving. Controle op de instroom en eenmaal binnen zo spoedig mogelijk Nederlander worden, dat is de boodschap. Daar is op zichzelf niet zoveel op tegen, maar het 'integratiedossier' gaat over zoveel meer.

Onder deze blog lees je wat er in het regeerakkoord staat op de thema's vluchtelingen, inburgering discriminatie, integratie en veiligheid.

Want in hoeverre slaagt de Nederlandse samenleving erin de tweede, derde en zelfs vierde generatie van de migranten van weleer volwaardig deelgenoot te doen zijn van de Nederlandse samenleving? Hoe is het door velen geconstateerde onbehagen over de multi-etnische samenleving om te buigen in een sfeer van ‘samen de schouders eronder’? Daarvoor is eigenlijk maar één 'piste' beschikbaar: erin geloven en ervoor gaan. Dat liet Somers de driehonderd mensen in de zaal zien; het leverde hem een ovationeel applaus op. Zijn verhaal heeft twee pijlers: een veilige stad en participatie van iedereen. En hij gaf daarvan mooie voorbeelden.

Voorbeelden uit Mechelen

Het Suikerfeest wordt in de stad gevierd, maar Kerstmis blijft heilig als vanouds

Het gesegregeerde onderwijs wist hij te doorbreken door witte ouders (groepsgewijs!) te laten kiezen voor de school in hun buurt in plaats van de witte school tien kilometer verderop. Zwarte wijken wist hij te mengen door een gunstig aanbod voor jonge gezinnen, waardoor de laatste oorspronkelijke bewoners ook weer wat aanspraak kregen. Het Suikerfeest wordt in de stad gevierd, maar Kerstmis blijft heilig als vanouds. Zwarte Piet werd niet vervangen, maar kreeg kameraden met een andere kleur. Het verhaal is hard voor mensen die niet willen, overlast geven of radicale taal uitslaan. Maar voor de Mechelaars die wél willen, is er het grote gebaar van erbij horen en kansen geven.

Nieuw kabinet

Over het belang dat ook ons nieuwe kabinet hecht aan veiligheid kan geen misverstand bestaan, maar over de inclusiviteit van het beleid is de boodschap op zijn minst ambivalent. Het lijkt erop alsof het kabinet denkt dat het zichzelf wel regelt. Maar discriminatie op de arbeidsmarkt moet actief worden bestreden. En de segregatie in het onderwijs kan worden tegengegaan door ouders groepsgewijze over te halen het anders te doen.

Maar misschien is dat ook wel eerst en vooral een lokale aangelegenheid. Somers laat zien wat het betekent om de realiteit van de diversiteit in een gemeente productief te maken. Het leverde hem de titel 'de beste burgemeester van de wereld' op.

 

Dit staat in het regeerakkoord

De belangrijkste passages uit het regeerakkoord over opvang vluchtelingen, inburgering, integratie, discriminatie en veiligheid.

Opvang vluchtelingen:

  • Het aantal vluchtelingen dat in Nederland mag komen wonen, gaat omhoog. Dit zogenoemde hervestigingsquotum gaat van 500 per jaar naar 750 vluchtelingen per jaar. Lees hoeveel vluchtelingen er nu in Nederland wonen.
  • Het kabinet wil nieuwe afspraken met landen waar veel vluchtelingen vandaan komen. Met Turkije heeft de Europese Unie al zo'n 'vluchtelingendeal': illegale migranten die vanuit Turkije naar Europa komen, worden teruggestuurd. Het kabinet wil dergelijke afspraken ook met andere landen, zolang ze wel voldoen aan internationale verdragen.
  • Er komen acht opvanglocaties voor asielzoekers die niet in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning. Deze 'bed-bad-brood'-locaties worden verspreid over heel Nederland.
  • Nederland biedt alleen bescherming aan mensen die het verdienen, aldus het regeerakkoord. Het team internationale misdrijven van de IND (1F-unit) wordt daarom versterkt om potentiële oorlogsmisdadigers in de asielstroom te signaleren.
  • Het kinderpardon blijft zoals het nu is.
  • In de asielprocedure wordt pas rechtsbijstand verleend nadat is voorgenomen om het asielverzoek af te wijzen. Een asielzoeker krijgt hierdoor veel minder ondersteuning van een advocaat en wordt niet voorgelicht en voorbereid op het nader gehoor (het beslissend gesprek tussen de asielzoeker en de IND-medewerker).
    Dit heeft vooral gevolgen voor kwetsbare asielzoekers die, bijvoorbeeld op grond van seksuele geaardheid, religieuze bekering of traumatische gebeurtenissen recht hebben op asiel (zoals LHBT-asielzoekers). Vooral zij hebben meer ondersteuning en voorlichting nodig van bijvoorbeeld een advocaat.

Inburgering:

  • Van nieuwkomers wordt verwacht dat zij alles doen om te integreren: het leren van de taal, het respecteren van onze wetten, het omarmen van onze vrijheden en gelijkheden en het vinden van werk. Actieve integratie door de asielzoeker zelf is daarbij het uitgangspunt.
    Uit onderzoek van KIS blijkt dat het met name voor Eritrese statushouders niet makkelijk is om te integreren in Nederland. Download de KIS-handreiking om hen te ondersteunen.
  • Vluchtelingen krijgen in de eerste twee jaar van hun verblijf geen zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand. Binnen dit nieuwe integratiebeleid zullen gemeenten deze sociale voorzieningen in natura uitkeren met leefgeld.
    Dit nieuwe beleid zal gevolgen hebben voor de zelfredzaamheid van vluchtelingen.
  • De verblijfstatus wordt in eerste instantie afgegeven voor drie jaar en niet langer voor vijf jaar. Dan volgt een extra toetsingsmoment waarin wordt gekeken of het herkomstland veilig is. Pas na twee tijdelijke verblijfsvergunningen, kan een vluchteling een vergunning voor onbepaalde tijd krijgen.
  • Kansrijke asielzoekers en statushouders in een asielzoekerscentrum krijgen vanaf dag één taalles.
  • De wijze waarop inburgeringscursussen worden gegeven en de examens getoetst, zal worden herzien. Kwaliteit, effectiviteit en handhaving zijn daarbij van belang.
    Gemeenten hebben het afgelopen jaar concrete stappen vooruit gemaakt rondom arbeidstoeleiding van vluchtelingen. Download de KIS-monitor.

Integratie:

  • Het aanbod van voor- en vroegschoolse educatie wordt vergroot om achterstanden te voorkomen of weg te nemen. Ook investeert de overheid in het onderwijsachterstandenbeleid, in het primair onderwijs, in effectieve inburgering door gemeenten en in de bestrijding van laaggeletterdheid.
    Lees ook het KIS-artikel ‘Drastische maatregelen nodig tegen ongelijkheid in onderwijs’.
  • Nieuwe immigranten mogen nog een dubbele nationaliteit houden. Maar volgende generaties moeten op een bepaald moment kiezen voor één nationaliteit.
  • Gemeenten moeten actief werk maken van de verplichting voor Nederlanders met een migratieachtergrond om Nederlands te leren.

Discriminatie:

Veiligheid:

  • Het kabinet wil een wet waardoor IS-gangers die terugkeren naar Nederland langer kunnen blijven vastzitten. Hierdoor moet er meer tijd komen om bewijs te verzamelen.
    Lees welke voedingsbodems bijdragen aan radicalisering.
  • Het verblijf in een gebied dat onder controle is van een terroristische organisatie wordt strafbaar.
  • De strafmaat voor haatzaaien wordt verdubbeld van één naar twee jaar.

Lees het complete regeerakkoord.

Anderen bekeken ook

Jouw bijdrage

5 + 11 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.