Lesbische, homo-, biseksuele of transgender (LHBT-)vluchtelingen die slachtoffer worden van bedreigingen en geweld moeten in veiligheid kunnen worden opgevangen, zo vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Na diverse meldingen van geweld, krijgt deze groep nu recht op aparte opvang als hun veiligheid in het geding komt. Een belangrijke stap is gezet maar het verhaal is nog niet af. Een duurzame aanpak is nodig om onder nieuwe Nederlanders de acceptatie van LHBT’s te verbeteren. Maar welke aanpak dan?

Voor dit ingewikkelde vraagstuk bestaat helaas nog geen pasklaar antwoord. Bewezen effectieve methoden om de houding en het gedrag van mensen te veranderen ten aanzien van LHBT’s zijn er nog maar weinig en de methoden die er zijn, zoals het geven van voorlichting, zijn veelal afgestemd op scholieren. Welke aanpak voor vluchtelingen werkt, weten we dus nog niet exact. 

Sociale norm

De afgelopen jaren hebben wetenschappers diverse studies gedaan naar hoe we ervoor kunnen zorgen dat mensen minder discrimineren. Om acceptatie bij een groep te verbeteren, hoeven wij hen niet allemaal individueel te overtuigen. Gedrag wordt namelijk niet alleen bepaald door wat mensen zelf denken maar ook door wat zij denken dat anderen denken. Dat noemen we de ‘sociale norm’ ofwel hoe je denkt ‘dat het hoort’.

Als mensen denken dat anderen wel positief denken over LHBT's, is het aannemelijk dat zij zich dan beter gedragen ten opzichte van hen. Dat tonen verschillende onderzoeken uit de sociale psychologie aan. Een belangrijke voorwaarde is dat deze mensen zich wel onderdeel achten van de groep waarin deze sociale norm heerst. Simpel gezegd: als mensen bij een groep horen waarvan zij denken dat iedereen normaal doet over LHBT's, ligt het voor de hand dat zij proberen zich ook fatsoenlijk te gedragen tegenover LHBT’s.

Homovriendelijke mensen

Niet moeilijk doen over 'homo's' past bij de Nederlandse identiteit zoals zeuren over het weer en juichen voor Oranje

In Nederland biedt dit kansen. Nederlanders beschouwen zichzelf graag als homovriendelijke mensen. Bekende Nederlanders die LHBT zijn, kunnen daar openlijk voor uitkomen. Steeds meer gemeenten hangen op Coming Out Dag de regenboogvlag uit en voeren actief LHBT-beleid en talloze grote bedrijven en politieke partijen varen trots mee tijdens de Amsterdam Gay Pride.

De norm in Nederland is glashelder: niet moeilijk doen over 'homo's' past bij de Nederlandse identiteit zoals zeuren over het weer en juichen voor Oranje. Dat we onszelf als LHBT-vriendelijk land zien, biedt nadelen zoals blind kunnen worden voor onze eigen vooroordelen maar zeker ook voordelen. Als iemand zichzelf echt als Nederlander ziet, is de kans groter dat hij of zij het niet acceptabel vindt dat iemand bespuugd of in elkaar geslagen wordt omdat hij LHBT is. Want dat vinden we niet normaal.

Nederlanderschap

De eerste stap hoe we LHBT-acceptatie kunnen bevorderen onder vluchtelingen, ligt daarmee voor de hand. Geef vluchtelingen, die erkend worden, het gevoel er bij te mogen horen. Laten we Nederlanderschap inclusief en aantrekkelijk maken. Als je mensen het gevoel geeft dat ze nooit Nederlands kunnen worden omdat hun wieg elders stond, dwarsboomt dat ook de acceptatie van wat wij als Nederlanders normaal vinden, bijvoorbeeld van LHBT. De eerste stap in het bevorderen van de LHBT-acceptatie onder vluchtelingen is dus simpel en doeltreffend: geef hen hier een warm welkom en maak vervolgens bij het inburgeren duidelijk wat ons beleid is ten aanzien van LHBT’s: we willen dat elke lesbische vrouw, homoseksuele man, biseksueel en transgender geaccepteerd wordt en zich hier veilig voelt.

 

Foto bovenaan: Flickr, Directie Voorlichting

5 bijdragen van onze lezers

Deel ook jouw kennis, ervaring of mening
Beste, Twee jaar gekeden zijn wij al gestart met een project betreft LHBT en asiel. Dat er nu na een aantal meldingen van geweld die breed uitgemeten worden in de pers er ineens 'iets' gedaan moet worden aan het geweld tegen LHBT in azc's is naar mijn inzien populistische politiek. Twee jaar lang krijg je nauwelijks medewerking van de politiek als het gaat om LHBT en asiel, geen subsidie en geen aandacht. Ook niet nadat blijkt dat het project werkt. Dat er in een aantal azc's het geweld is afgenomen door goede voorlichting, maatjes contacten en frequente bezoeken van de projectleiders aan het azc waarin er regelmatig gesproken is met het coa personeel. Dat het geweld afnam in de azc's kwam omdat de asielzoekers weerbaarder werden, meer zelfvertrouwen kregen en wellicht het belangrijkste punt; elkaar ontmoeten waardoor ze i.p.v. er alleen voor stonden in het azc er nu samen sterk zijn. Een eigen azc is daarom een slechte en ad hoc oplossing. Na twee jaar voorlichting, maatjes contacten en maandelijkse activiteiten voor de lhbt asielzoekers (en soms samen met het coa personeel) is er in een aantal azc's de discriminatie wel degelijk afgenomen en kunnen ze in goede condities samenleven. Misschien niet mét elkaar, maar in elk geval naast elkaar. En is dat niet goed genoeg?
Hartelijk dank Linda voor je reactie! Wat een mooi voorbeeld: dit juichen wij inderdaad van harte toe! In ons stuk pleiten we niet voor een structurele aparte opvang voor LHBT-vluchtelingen, ook niet in de Kamer-motie overigens, maar wel in die gevallen waar de veiligheid van mensen in het geding is. Het onderwerp is de afgelopen maanden heel actueel geworden vanwege de toegenomen aantallen vluchtelingen die naar Nederland gekomen zijn. Er zijn ook andere opvanglocaties met meer incidenten helaas... Naast het apart opvangen van slachtoffers van geweld en intimidatie wordt er wat ons betreft ingezet op het vluchtelingen bekendmaken met de Nederlandse samenleving, waar vrijheid voor iedereen de norm is en discriminatie van LHBT’s niet mag. We zouden heel graag iets meer te weten komen over jouw initatief. Kunnen we hierover contact over hebben? We hopen dat jullie nog lang met het project doorgaan, zodat ook de LHBT-vluchtelingen die hier nu nieuw aankomen de gelegenheid krijgen een veilig bestaan op te bouwen.
Nee....dat is niet genoeg.....voorlichting bij de voordeur met de zeer duidelijk kanttekening dat de discrimineerders per direct op straat worden gezet bij calamiteiten. Directe handhaving zal dan meteen het gewenste resultaat geven.
Evacuatie van LHBT's (en christenen) uit AZC's is op korte termijn misschien een begrijpelijke noodsprong, maar op langere termijn beslist een slechte zaak. Breder dan je denkt wordt hiermee het signaal afgegeven dat respect voor de (grond-)wet niet echt nodig is. Alle goede bedoelingen van "mensenrechtvriendelijke cursussen" ten spijt leert de geschiedenis van emancipatiebewegingen bovendien dat tolerantie niet aan de basis maar van bovenaf begint.
In de huidige massale (nood-)opvang van asielzoekers hebben LHBT-ers het slecht. De cultuur van de thuislanden overheerst. Daarbij komt dat de vluchtelingen niets kunnen doen behalve wachten. Sommigen zitten al ruim twee jaar in een AZC. Dat geeft grote spanningen. Die worden dan ontladen op minderheden die afwijken van de norm. Het COA-personeel kan de veiligheid in deze grote centra niet garanderen.

Jouw bijdrage

8 + 2 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.