ProkkelOpPad

Doelgroepen van de interventie

De interventie richt zich op mensen zonder beperking die in hun werk of dagelijks leven te maken hebben met het willen of moeten realiseren van een inclusieve samenleving. Denk hierbij aan ambtenaren, politici, medewerkers in bedrijven, buurtbewoners, studenten en vrijwilligers.

Doel van de interventie

Het hoofddoel van de interventie is het verminderen van vooroordelen en het vergroten van erkenning en waardering voor de waardevolle rol die mensen met een verstandelijke beperking in de samenleving spelen. De interventie laat deelnemers ervaren en ontdekken dat deze mensen niet hun beperking zijn, maar een beperking hebben, en hen erkennen als waardevolle individuen met unieke talenten en mogelijkheden.

Subdoelen

• Begrip vergroten voor de situatie van mensen met een (licht) verstandelijke beperking.
• Waardering bevorderen voor onderlinge verschillen tussen mensen.
• Stereotiepe beelden en vooroordelen verminderen over mensen met een verstandelijke beperking.
• Inzichtelijk maken dat mensen met een verstandelijke beperking ook belangstelling en betrokkenheid tonen bij serieuze maatschappelijke thema’s, zoals uitsluiting en bestaanszekerheid.

Werkzame mechanismen

1. Inleving en empathie

Door persoonlijke interactie leren deelnemers elkaars leefwereld beter begrijpen. Tijdens de gezamenlijke wandeling ontstaan gesprekken waarin deelnemers zich kunnen inleven in de leefwereld van mensen met een verstandelijke beperking. En met de ervaringen en uitdagingen die hierbij komen kijken. Dit proces vergroot empathie en helpt vooroordelen af te breken.

2. Persoonlijk contact

De interventie biedt een veilige en informele setting waarin directe ontmoetingen plaatsvinden tussen mensen met en zonder beperking. Het gezamenlijk uitvoeren van opdrachten en het delen van persoonlijke verhalen tijdens de wandeling creëert ruimte voor het doorbreken van stereotypen en het opbouwen van wederzijds begrip. 

3. Counter stereotype (anti-stereotiep)

Deelnemers met een verstandelijke beperking doorbreken stereotiepe beelden door tijdens de wandeling gewoon zichzelf te zijn. Door hun betrokkenheid, authenticiteit en actieve deelname tonen zij dat zij meer zijn dan hun beperking. Dit biedt een krachtig voorbeeld aan mensen zonder beperking en werkt als een tegenwicht tegen bestaande vooroordelen.

Verandertheorie

Bekijk het schema

Evaluatie

De evaluatie van ProkkelOpPad heeft plaatsgevonden via mondelinge feedback, evaluatieformulieren en interviews met deelnemers. Deelnemers deelden hun waardering voor de laagdrempelige en interactieve opzet van de interventie. Om met de woorden van de wethouder Grete Visser uit Nijmegen te spreken: 'Het is heel verrijkend en verrassend om de stad te bekijken door de ogen van iemand met een licht verstandelijke beperking. Ik heb er veel van geleerd en raad het elke wethouder aan.’ 

Ze gaven ook waardevolle suggesties voor verdere verbetering, zoals meer variatie in de vragen op de kaarten en aandacht voor de samenstelling van de groepen. Op basis van deze inzichten zijn kleine aanpassingen doorgevoerd, zoals het herzien van enkele opdracht- en praatkaarten en het verder stroomlijnen van de instructies voor organisatoren. 

Onderzoek

Er is onderzoek gedaan naar het verminderen van stigma en discriminatie bij mensen met een verstandelijke beperking, dat aansluit bij de aanpak en methoden van de interventie ProkkelOpPad. Hieronder enkele relevante bronnen:

• Felten, F. & Herder, M. (2020). Hoe ga je vooroordelen over mensen met een psychische kwetsbaarheid tegen: wat werkt? Movisie. Via www.movisie.nl
• Keers, T., Felten, H. & Harnacke, C. (2022). Vooroordelen verminderen over mensen met een lichamelijke beperking: 5 tips uit de wetenschap. Movisie. Via www.movisie.nl
• Fitzpatrick, H., Felten, H. & Harnacke, C. (2022). Stigma en discriminatie bij een verstandelijke beperking verminderen: 5 tips uit de wetenschap. Movisie. Via www.movisie.nl
• Kármán, B., Szekeres, A., & Papp, G. (2022). Interventions for acceptance and inclusion of people with intellectual disability: A systematic review. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 35(3), 641-654.

Deze literatuurstudie richtte zich op het identificeren van de meest effectieve interventiemethoden die bijdragen aan de acceptatie van mensen met een verstandelijke beperking. Uit het onderzoek blijkt dat langdurige interventies, of interventies die direct contact bevorderen tussen mensen met en zonder verstandelijke beperking, het meest gunstig zijn voor het verbeteren van onderlinge relaties.

Conclusie uit onderzoek

De inzichten uit deze onderzoeken bevestigen het belang van direct en betekenisvol contact tussen mensen met en zonder verstandelijke beperking, zoals dat bij ProkkelOpPad centraal staat. De interventie sluit daarmee goed aan bij de bevindingen dat langdurig contact en het doorbreken van stereotiepe beelden.