Intersectionele privileges

Een studie van Ehrke en anderen (2020) laat zien dat het effect kan hebben om mensen bewust te maken en te confronteren met hun privileges. Het kan helpen om te laten zien hoe dit intersectioneel is. Bijvoorbeeld dat mensen achtergesteld worden op hun gender en opleidingsniveau, maar tegelijkertijd voorgetrokken worden op hun afkomst en religie. Uit de evaluatie van deze training bleek dat de Duitse docenten in opleiding zich meer bewust werden van hun privileges in vergelijking met de controlegroep. Deze bewustwording ging gepaard met minder homofobie en meer positieve gevoelens ten aanzien van immigranten en vluchtelingen. Alleen de houding van de deelnemers verbeterde niet ten aanzien van Duitsers met een Marokkaanse en Turkse achtergrond. Deze privilege-bewustwordingstraining verminderde de discriminatie naar diverse groepen maar niet naar alle groepen. 

Privilege walks

In een andere studie werd een virtuele privilege walk gedaan. Deelnemers beantwoordden vragen over of zij een bepaald een privilege hebben. Vragen als: ‘Kan je affectie tonen in het openbaar aan je romantische partner zonder de angst belachelijk te worden gemaakt of bedreigd te worden?’ Ze reageerden op stellingen. Als ze ‘ja’ zeiden, deden ze een stap naar voren en bij ‘nee’ een stap naar achteren. Dit richtte zich expliciet op meerdere privileges en discriminatiegronden. Zowel op afkomst, seksuele oriëntatie, religie als op beperking. In een onderzoek naar een training onder apothekerstudenten in Australië stond deze privilege walk ook centraal. Daar was een positief effect te zien. Het vergrootte onder meer het bewustzijn van discriminatie (Khera, et al., 2025). Ook twee andere studies in de medische sector laten dit zien. Dat de deelnemers zelf ervaren dat ze zich meer bewust zijn geworden en meer zelfreflectie hebben gekregen (Jacob, et al., 2017). En dat ze de indruk hebben dat zij meer open zijn gaan staan voor patiënten met een andere afkomst dan zijzelf (Brown & Jones, 2024). Tegelijkertijd is er wel kritiek op deze privilege walks. Voor deelnemers met weinig privileges kan het traumatisch zijn om stil te staan bij de heftige en onrechtvaardige situaties in hun leven en het gebrek aan privileges (Patel & Kutac, 2024). 

Aandacht aan kruisingen

Een intersectionele benadering leert ons dat bij bewustwordingstrainingen en privilege walks goed gewaakt moet worden dat ervaringen niet worden vereenvoudigd. En dat het stereotypen niet bevestigt. Een interventie die zich richt op één vorm van discriminatie kan makkelijk over het hoofd zien hoe andere vormen samenhangen en elkaar versterken. Trainers en deelnemers kunnen beter inschatten waar ze op moeten letten als ze bewust aandacht besteden aan deze kruisingen. Het moet voorkomen dat de training alleen effect heeft voor deelnemers die al relatief veel privileges hebben.