Platform Emancipatie en Zelfbeschikking

De opkomende manosphere, abortuszorg onder druk en meer discriminatie van lhbtiqa+ personen. Ga er maar aanstaan als jongerenwerker, belangenbehartiger, onderzoeker of beleidsmaker, in een tijd vol desinformatie en (online) haat. De jaarlijkse conferentie van het Platform Emancipatie en Zelfbeschikking (voorheen: Platform Eer en Vrijheid) ging daarom over hoe je als professional omgaat met weerstand op de thema’s zelfbeschikking en emancipatie. Weerstand van cliënten of deelnemers aan workshops, maar ook weerstand en zelfs haat online. In dit artikel delen we vier belangrijke lessen. 

Op 11 november vond in Utrecht de conferentie Digitale Zelfbeschikking van het Platform Eer en Vrijheid plaats. Het onderwerp van de conferentie was online radicale of conservatieve trends zoals tradwives en de manosphere, die groeien in populariteit. Het onderwerp is relatief nieuw en er is nog weinig onderzoek naar de invloed en reikwijdte van online conservatisme in Nederland. 

Tradwives zijn populair op sociale media, net als influencers in de manosphere. Met hun motivational speeches, dure auto’s en video's over gezinsgeluk, trekken zij (jonge) volgers naar een alternatieve realiteit. Een realiteit waarin traditionele rolverdelingen van ‘mannelijke mannen’ en ‘vrouwelijke vrouwen’ centraal staan. Deze boodschap is niet zo onschuldig als die misschien lijkt. Deze rolverdeling brengt namelijk risico’s met zich mee, vooral voor vrouwen, mensen van kleur en de lhbtiqa+ gemeenschap. De bevordering van rigide rolpatronen kan bijdragen aan het versterken van genderstereotypen en het marginaliseren van degenen die afwijken van deze traditionele normen.  

Waar lopen jongeren met een migratieachtergrond tegenaan? En hoe kunnen formele en informele professionals deze jongeren goed ondersteunen? Deze vragen stonden centraal tijdens de conferentie van Platform Eer en Vrijheid maandag 13 november waarin zelfbeschikking centraal stond. Dagvoorzitter Naïma Azough opende de bijeenkomst: ‘Waarom ben jij hier vandaag?’

‘Toen ik voor het eerst een salaris kreeg, voelde ik me voor het eerst een mens. Het gevoel van eigenwaarde dat dat geeft, is niet in geld uit te drukken.' Dagvoorzitter Naima Azough citeert aan het einde van onze online bijeenkomst over financiële zelfredzaamheid deze indrukwekkende woorden van een Marokkaans-Nederlandse vrouw. Met een interessant panelgesprek, inspirerende deelsessies en bijna 100 deelnemers is het seminar van Platform Eer en Vrijheid op 25 mei 2023 geslaagd.

Financiële afhankelijkheid belemmert de integratiekansen van vrouwen en brengt risico’s met zich mee. Zo zit het grootste aantal slachtoffers van huwelijksdwang, achterlating en huwelijkse gevangenschap in een afhankelijke financiële positie en beschikken slachtoffers niet over een eigen inkomen. 

Terugblik platformbijeenkomst Eer en Vrijheid 2022 Hoe kunnen formele en informele organisaties beter samenwerken? Die vraag stond centraal bij de platformbijeenkomst Eer en Vrijheid op 10 november 2022. Dagvoorzitter Naïma Azough opent de bijeenkomst. ‘Vorig jaar zaten we vlak voor de harde lockdown. Veel onzekerheid, ongewisheid. Een tijd waarvan we dachten dat het niet erger kon. Hoe zeer kun je het mis hebben?’, begint Azough.

Leestijd: 8 min Zelfbeschikking betekent: zelf keuzes kunnen en mogen maken. Hoewel (lokale) instellingen als Veilig Thuis en wijkteams hulp en bescherming moeten bieden aan slachtoffers wiens zelfbeschikking in het gedrang komt, lukt het deze formele organisaties lang niet altijd om deze slachtoffers tijdig te bereiken en het contact vast te houden. Informele zelforganisaties zoals vrouwen- en migrantenorganisaties en hun sleutelpersonen lukt dat wel. We spreken met KIS-onderzoeker Hans Bellaart over samenwerking rond zelfbeschikking tussen formele en informele organisaties. Hoe ziet deze samenwerking eruit? En hoe leidt dit in de praktijk tot het vergroten van het zelfbeschikkingsrecht van burgers?

Zolang geweld aan de orde van de dag is, kan er geen gelijkheid, veiligheid en zelfbeschikking bij zowel mannen als vrouwen bestaan. Dat stelt Jens van Tricht, oprichter van Emancipator. Jongerenwerker Bilal Sakim ziet dagelijks gewelddadig gedrag en seksisme van jongens. In aanloop naar de reeks online bijeenkomsten van het Platform Eer en Vrijheid over Mannen en Zelfbeschikking sprak KIS met beide mannen. Geschreven door: Susanne Conradi

Hoe kies je tussen eer en eerlijkheid als het gaat om weerbaar opvoeden? Dit was een vraag die terugkwam in de online jaarbijeenkomst van het Platform Eer en Vrijheid op 4 november 2021. Als ouders met een migratieachtergrond kun je in de opvoeding geregeld botsingen ervaren tussen waarden en normen uit de eigen culturele gemeenschap en de Nederlandse samenleving. Jamila Achahchah en Marjolijn Distelbrink deelden hun inzichten over hoe deze dilemma’s eruit kunnen zien en hoe je als professional ouders hierbij kan ondersteunen. In vier workshops werd daarna een aantal van deze dilemma's uitgediept.

Deelnemers van het Platform Eer en Vrijheid zijn positief over de georganiseerde activiteiten van het platform rond het thema zelfbeschikking. Dat blijkt uit een evaluatieonderzoek, uitgevoerd door Bureau Omlo. Ook bieden de bevindingen goede aanknopingspunten voor vernieuwing van het aanbod aan activiteiten. De evaluatie is verricht in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Bij het opvoeden van kinderen komen bij ouders veel vragen naar boven. Voor ouders met een migratieachtergrond die met andere normen en waarden zijn opgegroeid kunnen er nog extra uitdagingen spelen. Zoals hoeveel vrijheid je je kind kunt geven en hoe je omgaat met uitsluiting of discriminatie. Jamila Achahchah en Marjolijn Distelbrink zijn projectleiders bij het KIS-programma Jeugd en Opvoeding. Op 4 november aanstaande geven ze samen een presentatie op de online bijeenkomst van het Platform Eer en Vrijheid, over Zelfbeschikking en het weerbaar opvoeden van dochters en zoons. Geschreven door: Susanne Conradi

‘Mannen spelen een cruciale rol in vrijheid en gelijkheid van vrouwen. Maar mannen hebben ook te maken met een keurslijf en beknellende rollen. Hoe vrij voelen mannen en jongens zich om zichzelf te zijn en andere keuzes te maken dan de standaardkeuzes?’ Daarmee opent gespreksleider Naima Azough het Rondetafelgesprek van Platform Eer en Vrijheid. Op 29 oktober 2020 gingen diverse experts op het gebied van mannenemancipatie met elkaar in gesprek over mannen en zelfbeschikking. Geschreven door: Susanne Conradi

Hoe doorbreken we dat mensen op hun plek worden gehouden als ze met seksueel overschrijdend geweld te maken krijgen? Als een vrouw niet durft te ontsnappen uit een gewelddadige thuissituatie omdat ze bang is voor de reactie van haar omgeving. Of als een tiener zijn seksuele grenzen niet durft aan te geven, uit angst niet te voldoen aan de normen van zijn leeftijdsgenoten? Het creëren van positieve, sociale normen rondom seksueel geweld staat centraal op de door KIS georganiseerde Landelijke netwerkbijeenkomst Platform Eer en Vrijheid, op vrijdag 11 oktober 2019.

‘Het hoort nou eenmaal zo, dit is onze cultuur.’ Dat krijgen meisjes en vrouwen soms te horen wanneer zij vrouwonvriendelijke gebruiken aan de kaak stellen in hun gemeenschap. Dat moet anders, betoogt Naima Azough die 11 oktober als dagvoorzitter het spits afbijt van de drukbezochte bijeenkomst Platform Eer en Vrijheid afgelopen donderdag.

Zelfbeschikking, het recht om eigen keuzes te maken, lijkt vanzelfsprekend in een vrije samenleving. Maar dat geldt lang niet voor iedereen. Veel mensen worden door hun omgeving niet geaccepteerd zoals ze zijn. Seksuele diversiteit is vaak een groot taboe. Eergerelateerd geweld, huwelijksdwang komen nog steeds voor. Het Platform Eer en Vrijheid wil nu met regionale bijeenkomsten de samenwerking tussen professionals en vrijwilligers versterken.