We zien een toename van het aantal kunst- en cultuurprojecten en -interventies over én met vluchtelingen. Deze projecten beogen vaak een bijdrage te leveren het vergroten van het sociale netwerk en de integratie van vluchtelingen. Veel culturele interventies hebben daarnaast ook nog andere doelen, zoals taalverwerving en talentontwikkeling. In opdracht van KIS verrichtten Movisie en LKCA (Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie Amateurkunst) een verkennend onderzoek.

Het doel van de verkenning is om inzicht te krijgen in de opzet, praktijk en werkzame elementen van dit soort kunstprojecten. De focus ligt daarbij nadrukkelijk op de werkzame elementen van culturele interventies gericht op het bevorderen van sociale contacten bij volwassen. Gezien de beperkte omvang van dit onderzoek en de uiteenlopende rollen van culturele interventies, is ervoor gekozen om één rol centraal te stellen in deze verkenning. Op basis van kennis uit de inventarisatie is gekozen voor de rol die in veel culturele interventies naar voren komt: het vergroten van sociaal contact. Dit rapport is het resultaat van deze verkenning.

Belangrijkste conclusies

In het literatuuronderzoek vonden we aanwijzingen dat sociale contacten en netwerken op drie manieren een bijdrage kunnen leveren aan integratie en participatie:

  • Fungeren als hulpbron om verder te komen in het leven
  • Vooroordelen verminderen
  • Eenzaamheid verminderen

Uit de praktijkverkenning blijkt dat er veel verschillende werkzame elementen zijn die kunnen bijdragen aan sociale contacten en een succesvol project. Deze kunnen we onderverdelen in kenmerken van de interventie, de kunstenaar/uitvoerder, de doelgroep en de organisatie. Deze staan beschreven in de publicatie. Enkele werkzame elementen lijken specifiek toepasbaar bij culturele interventies gericht op statushouders, zoals taaloverbrugging en culturele sensitiviteit en diversiteit. Vooral opvallend lijken de overeenkomsten van werkzame elementen bij culturele interventies gericht op statushouders en andere doelgroepen, zoals ouderen.

De conclusies zijn verwerkt in een infographic.

Auteur: 
Angela van Dijk (LKCA), Saskia van Grinsven (Movisie), Nada de Groot (Movisie), Joost de Haan (Movisie), Maaike Kluft (LKCA)
Uitgever: 
Kennisplatform Integratie & Samenleving
Jaar uitgave: 
2018