Directies en docenten weten niet goed wat ze kunnen doen tegen radicalisering van hun leerlingen. Een gemiste kans omdat scholen, net als de ouders, daarbij bewust of onbewust een belangrijke rol spelen. Dit betoogt Trees Pels van het Verwey-Jonker Instituut op grond van een overzicht van recent onderzoek naar radicalisering onder jongeren.

Scholen en ouders kunnen onbewust het radicaliseringsproces voeden. Onderzoek toon aan dat er bij scholen sprake is van een zogenoemde pedagogische handelingsverlegenheid ten aanzien van radicalisering; scholen gaan de discussie niet aan met jongeren en er is een neiging tot wegkijken. Bij radicale uitingen wordt gestraft in plaats van een kritisch weerwoord geboden. Vergelijkbare reacties zijn ook bij ouders te zien. Resultaat is dat jongeren nergens met hun denkbeelden terecht kunnen. De jongeren staan alleen in hun worsteling met problemen rond zingeving, identiteit of discriminatie. Met als risico dat ze zich afkeren van school en hun toevlucht nemen tot bijvoorbeeld internet waar ze verder radicaliseren.

Scholen spelen ook rol bij aanpak radicalisering

Aan de andere kant kunnen juist scholen radicalisering en polarisatie helpen tegengaan. Bijvoorbeeld door persoonlijke aandacht te geven aan jongeren, door naar hen te luisteren maar ook zo nodig corrigerend op te treden. Bij extreme uitingen van gedrag moet wegkijken plaatsmaken voor kritische reflectie en corrigerend optreden. Hierbij is de opbouw van een goede communicatie en pedagogisch partnerschap met de ouders van belang.

Ook professionals hebben ondersteuning nodig

Professionals in andere sectoren als de hulpverlening en jongerenwerk moeten ook meer oog krijgen voor de worsteling van opvoeders en jeugdigen met vragen en problemen rond radicalisering. Hun professionele toerusting en interventies zijn op dit moment vaak nog weinig toereikend. Er is dus aandacht nodig voor ondersteuning en professionalisering van professionals in het leren omgaan met deze jongeren.

Download de publicatie Voorkomen van radicalisering: óók een pedagogische opdracht!

Bekijk ook MO Actueel: IS-sympathisant of pubergedrag? van de Moslim Omroep met daarin een interview met Trees Pels.