‘Wij willen niet pas om tafel zitten als er stront aan de knikker is.’ Dat zegt Rachid Habchi van politie midden-Nederland desgevraagd over de netwerkmethode Bondgenoten. In 2007 startte de politie in de Utrechtse wijk Overvecht met deze preventieve interventie om sociale onrust tegen te gaan. De aanpak is in 2015 in heel Midden-Nederland uitgerold.

Het doel van Bondgenoten is dat in tijden van onrust – wanneer de politie vaak de openbare orde moet handhaven – partijen als politie, gemeente en gemeenschap niet tegenover maar juist naast elkaar staan. Het is een methode om 'in vredestijd’ netwerken op te bouwen en te onderhouden. Dit kan op straat-, wijk- of stadsniveau. Een groep bondgenoten bestaat uit maximaal tien man: twee professionals, één van de politie en één van de gemeente, en burgers die volgens Habchi in de haarvaten van hun gemeenschap zitten. Een bondgenoot is wel wat anders dan een sleutelfiguur die verbinding legt tussen verschillende partijen: 'Bondgenoten dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid en hebben een gemeenschappelijk doel: de wijk of stad zo veilig mogelijk maken.’

Actuele thema’s

'Stel dat een vrouw vanwege het boerkaverbod wordt aangehouden, welke spanningen kan je dan in die wijk verwachten?'

Gelijkwaardigheid en gezamenlijkheid zijn de kracht van deze interventie. De koers bepalen de bondgenoten samen en ondanks de verbindende rol van de politie en de gemeente is er niet één duidelijke regisseur of iemand die het overleg voorzit. Vijf keer per jaar komen de bondgenoten bijeen om actuele thema’s te bespreken als jongerenoverlast, discriminatie of de komst van een opvanglocatie voor vluchtelingen. In 2015 stond radicalisering regelmatig op de agenda. Dankzij de Bondgenoten-methode kwamen na de aanslagen in Parijs de gemeenschap, de politie en gemeente op zeer korte termijn bijeen om in gesprek te gaan. Habchi: ‘Het boerkaverbod is ook een voorbeeld dat al vaker door de bondgenoten is besproken. De gemeenschap gaf aan dat ze zich zorgen maakt waar dat naartoe gaat en vond dat wij als overheid ons ook zorgen moeten maken. Stel dat een vrouw vanwege dat verbod wordt aangehouden, welke spanningen kan je dan in die wijk verwachten? Dat soort onderwerpen bespreken we tijdens een overleg.’

Opsporing had prioriteit

Ondanks dat Bondgenoten al sinds 2007 bestaat, heeft de leiding van de politie-eenheid Midden-Nederland in 2015 aan alle basisteams de opdracht gegeven om deze methode te gebruiken. Habchi: ‘Destijds was de netwerkontwikkeling vooral gericht op opsporing. Preventief onrust voorkomen had minder prioriteit. Nu kijkt men ook kritischer naar de kwaliteit die netwerken met zich meebrengen. Ik merk dat de gemeenschappen erg blij zijn met de Bondgenoten-aanpak. Zij zeggen dat ze al heel lang wachten om structureel met elkaar om tafel te zitten.’

Tenslotte de hamvraag: is een wijk als Overvecht daadwerkelijk veiliger geworden door Bondgenoten? Habchi: ‘Bondgenoten is een van de methoden waarmee politie en gemeente duurzaam in verbinding staan met de samenleving. Ik kan niet hard maken of de veiligheid hierdoor toeneemt. Maar we hebben hierdoor wel goed in beeld wat er in een wijk als Overvecht speelt.’

Wat werkt tegen radicalisering?
Bondgenoten is een van de interventies tegen radicalisering die Kennisplatform Integratie & Samenleving in het kader van het project Radicalisering: wat werkt? beschrijft. De resultaten van dit project verschijnen in maart op deze website.

Anderen bekeken ook

Jouw bijdrage

3 + 0 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.