Zorg voor een kwaliteitskader moskeeonderwijs, waarin pedagogische randvoorwaarden staan en dat een verbinding legt met de samenleving. Daarvoor pleit Ahmed Hamdi, onderzoeker bij het Verwey-Jonker Instituut. Want de rol van het moskeeonderwijs in de opvoeding moeten we niet onderschatten.

Hamdi hield zijn lezing tijdens het afscheid van Trees Pels als hoogleraar ‘Opvoeden in de multi-etnische stad’ aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij vindt dat er meer aandacht moet komen voor moskeeonderwijs, omdat die aanzienlijke invloed heeft op de jongeren. Er zijn in Nederland ongeveer 500 moskeeën die tienduizenden jongeren in de avonduren of in het weekend onderwijs bieden. Hoe dat onderwijs er in praktijk uitziet, weet Hamdi onder andere door zijn onderzoek naar de alFitrah moskee in Utrecht.

Invloed op wereldbeeld

Het moskeeonderwijs bepaalt mede hoe jongeren naar de wereld kijken. Hamdi: 'De islam biedt een levensopvatting en heeft daarmee invloed op de houding van jongeren in de maatschappij.' Maar welke rol speelt het moskeeonderwijs nu precies in de opvoeding?

De islam biedt een levensopvatting en heeft daarmee invloed op de houding van jongeren in de maatschappij

Die vraag is niet makkelijk te beantwoorden. Er gaat achter dit onderwijs namelijk geen homogene organisatie schuil. De invulling kan per wijk, per buurt en per stad verschillen. Het gevolg is een grote diversiteit aan lesprogramma’s.

Toch is er wel een en ander te zeggen. Het moskeeonderwijs maakte een grote ontwikkeling door. Vroeger lag de nadruk op het stampen van koranverzen in grote groepen. Nu is er veel meer aandacht voor de behoefte van kinderen. Er zijn kleinere klassen, er is meer interactie tussen docent en leerlingen en de ouderbetrokkenheid is groter. Hoewel het onderwijs draait op vrijwilligers, is er wel aandacht voor de pedagogische kwaliteit. Een positieve ontwikkeling, stelt Hamdi.

Verbinding met Nederlandse samenleving

Maar, zo gaat Hamdi verder, de verbinding met de Nederlandse context wordt niet gemaakt. Dat komt volgens hem onder andere omdat er bijna geen Nederlands lesmateriaal is. Het meeste lesmateriaal komt uit het Midden-Oosten en Frankrijk. Het gevolg is dat een jongere twee beelden krijgt die niet met elkaar zijn verbonden. Aan de ene kant het beeld van de Nederlandse samenleving, aan de andere kant het beeld dat voortkomt uit het lesmateriaal.

De manier van lesgeven zorgt er niet voor dat deze beelden bij elkaar komen, zo bleek onder andere uit het onderzoek bij al Fitrah. De jongeren leren weliswaar dat ze deel uitmaken van de Nederlandse samenleving, maar tijdens de lessen is geen ruimte voor twijfel.

Het gaat hier namelijk niet om religie, maar om de ontwikkeling van kinderen

Islamitische waarden worden aangedragen met een absoluutheid. En juist discussie is nodig om de waarden te kunnen plaatsen in de Nederlandse context. Hamdi pleit daarom voor een kwaliteitskader Moskeeonderwijs met pedagogische randvoorwaarden en dat een verbinding legt met de samenleving. 'Het gaat hier namelijk niet om religie, maar om de ontwikkeling van kinderen. Hoe kunnen zij een bijdrage leveren aan zichzelf en aan de ontwikkeling van het land?'

Hoe gaat dat in de praktijk?

Imam Yassin Elforkani uit Amsterdam Slotervaart is het eens met Ahmed Hamdi dat het geen zin heeft om leerlingen te bekogelen met absolute waarheden. Elforkani sprak overigens consequent over weekendonderwijs in plaats van moskeeonderwijs.

 

Elforkani noemt het onderwijs bewust geen moskeeonderwijs. Op het einde van zijn reactie vroeg hij zich namelijk af of het weekendonderwijs wel religieus moet zijn.  “Het is wat mij betreft een school waar je als persoon een identiteit kunt opbouwen.” Belangrijk is daarbij dat de absolute waarden worden verlaten, want die zorgen er volgens Elforkani voor dat de jongeren in contradicties terecht komen. Hij meent overigens dat de kwaliteitsslag in het weekendonderwijs er wel komt, 'want er is geen enkele ouder die niet het goede wil voor zijn kind.'

 

Anderen bekeken ook

  • Welke lessen kunnen we trekken uit ervaringen van het verleden? Daarover spraken wij met Nederlanders die voor het jaar 2000 naar Nederland zijn...

    Bekijk

1 bijdragen van onze lezers

Deel ook jouw kennis, ervaring of mening
We kunnen niet langer meer laconiek zijn over de orthodoxe invloed die vanuit moskeeën islamitische jongeren, mannen en vrouwen eenzijdig beïnvloed op een soms ultra conservatieve manier.(met door oliegeld gefinancierde principes) De zogeheten vrijheid is zo omgeslagen in haar tegendeel omdat zij los van de Nederlandse samenleving plaats vindt zoals dhr. Hamdi zelf bevestigd. We zien nu de gevolgen van het veel te absoluut hanteren van het begrip vrijheid van godsdienst. Het idee van vrijheid van godsdienst en meningsuiting verschilt sterk per land. Het zijn zaken die gebonden zijn aan de cultuur, de geschiedenis, het heersende politieke debat etc. Het neo liberale denken biedt geen oplossing omdat zij de lef mist grenzen te stellen. Juist omdat het orthodoxe denken laag geschoolde vrouwen in hun isolement versterkt is zij strijdig met de mogelijkheden om hier te integreren, laat staan te emanciperen. Al die opvattingen die de koran letterlijk nemen vergroten de kans dat jongeren zich nog meer dan zonder afzetten tegen de Nederlandse samenleving. Juist de laagst geschoolden ervaren het meest barrières op de arbeidsmarkt, een aantal van hen maakt hun school niet niet af. Dan voelt men zich gediscrimineerd, maar omdat elke vorm van kritisch leren denken ontbreekt, krijgt de Nederlandse samenleving eenzijdig de schuld van een falende opvoeding, waarbij veelal slecht Nederlands sprekende laag opgeleide ouders, ook vaak geen weet hebben van opvoeding. Ins ons land gelden niet voor niets het beginsel van de scheiding van staat en kerk, alleen die scheiding is door de komst van islamieten opzij gezet. Voor hen geldt de koran gaat boven de grondwet en de vrouw dient ondergeschikt te zijn aan de man. Zelfs pleiten gast sprekers uit Saoedi Arabië en Koeweit over de Jihad en het stenigen als middel tot straffen. Ook wordt sterk gepleit voor het besnijden van mannen met een voorkeur dat ook bij vrouwen te doen. Stuitende opvattingen, bizar, extreem en direct strijdig met onze wetten. Het wordt de hoogste tijd om onze verweesde opvattingen over 'de vrijheid van godsdienst' opnieuw tegen het licht te houden. Die dateert van de grondwet van 1848. Zij functioneert niet meer voor grote groepen nieuwe bewoners die menen er hier 'hun eigen grondwet' op na te kunnen houden, terwijl die in menig opzicht een directe belemmering vormt om te integreren en zich te verbinden met onze waarden en normen.

Jouw bijdrage

4 + 16 =
Geef het antwoord op deze rekenoefening. Voorbeeld voor 1+3: voer 4 in.